Dag lieve strijder… het ga je goed.

Ronald Witteveen

Mijn eerste ontmoeting met Annet was op 19 januari 2002. Ze zat aan de stamtafel van Café de Brasserie met een oud schoolgenoot van me. We raakten aan de praat. Het was gezellig. Annet was een spontane, vrolijke jongedame van 29 die mijn foute humor goed kon waarderen. Ik vond haar leuk. Meer niet.

Dag lieve strijder… het ga je goed.

Mijn eerste ontmoeting met Annet was op 19 januari 2002. Ze zat aan de stamtafel van Café de Brasserie met een oud schoolgenoot van me. We raakten aan de praat. Het was gezellig. Annet was een spontane, vrolijke jongedame van 29 die mijn foute humor goed kon waarderen. Ik vond haar leuk. Meer niet.

Toch ging ik de week daarop terug naar de Bras. En ja hoor, daar zat ze weer. Met dezelfde vriend. Er begon iets op te bloeien. Ik werd verliefd. Het was gelukkig wederzijds. Na een maand of drie vertelde ze dat ze Multiple Sclerose had. Destijds al meer dan tien jaar. Ik had er nog nooit van gehoord. Ik was verliefd. Het kon me niet schelen.

Ik ben 46 jaar! Ik heb nog zoveel te doen.

We gingen samenwonen in een flatje in Emmermeer. Dankzij onze goede banen konden we in 2004, in dezelfde wijk, een mooi groot hoekhuis met garage kopen. Het ging ons voor de wind. Ergens in 2005 kwam er een kentering. Het bedrijf waar Annet werkte ging reorganiseren. Voortaan moest ze met de auto naar Groningen. Een andere omgeving, niet bepaald fijne collega's, langere reistijden. Annet trok het niet.

De ziekte zag zijn kans schoon en deelde een eerste tik uit. De vermoeidheid sloeg toe. Ze verliet het bedrijf met een gouden handdruk en kwam thuis. Na een tijdje ging ze halve dagen werken bij een bedrijf dat administratie van lagere scholen bijhield.
De vermoeidheid bleef. Ook had ze last van evenwichtsstoornissen. Verder ging het goed met haar.

Ze huilde dikke tranen. Ik zag dat ze op was.

Op 26 mei 2006 stapten we in het beruchte bootje. Gevolgd door een 16 daagse huwelijksreis naar Barbados. Het daaropvolgende jaar was ze redelijk stabiel. Annet's motoriek ging achteruit maar we konden er steeds tijdig op inspelen. Ondanks dat werd ze volledig arbeidsongeschikt. Ze raakte zwanger. De ziekte hield zich rustig.

Op 21 januari 2008 werd onze dochter Sarah-Anna geboren. Drieënhalve week te vroeg. Een smurfje van 1900 gram. Sarah-Anna vond het leven niet leuk. Ze stribbelde flink tegen. Na een maand of 8 weigerde ze nog langer te eten. Ze belandde in het ziekenhuis. Sondevoeding werd haar deel. Er volgden vele onderzoeken. Ze bleek licht verstandelijk beperkt en ietwat autistisch. Op een middag stond Annet plots voor mijn neus bij het bedrijf waar ik werkte. Ze huilde dikke tranen. Ik zag dat ze op was.

Ik besloot ontslag te nemen, haalde onze dochter met sondevoeding en al uit het ziekenhuis en vroeg 2 persoonsgebonden budgetten aan. Één voor Annet en één voor Sarah-Anna. Ik bleef tweeënhalf jaar thuis om voor ze te zorgen. Sarah-Anna begon vrij vlot te beseffen dat het leven best leuk was. Voor Annet was het al te laat.

Kleine stukjes lopen ging bijna niet meer.

Haar motoriek liet haar in de steek. Ze kwam in een scootmobiel terecht. Toch ging het verder heel goed met haar. Ze was een zeer krachtige vrouw. Dankzij een zitje achterop de scootmobiel kon ze overal met Sarah-Anna naar toe. Ik hobbelde regelmatig achter ze aan.

In de zomervakantie van 2011 ging ik parttime werken als postbode. De jaren thuis hadden mijn gemoedstoestand geen goed gedaan. Ik slikte antidepressiva. Dat doe ik overigens nog steeds. Waarschijnlijk voor de rest van mijn leven. Het werk als postbode beviel mij prima. Ik leefde weer op. Toen Sarah-Anna 4 werd ging ze naar een school voor zeer moeilijk lerende kinderen. Ze was opgegroeid tot een vrolijke kleuter.

Met het het voortschrijden van de jaren ging Annet verder achteruit. Het aantal uren dat ik voor haar zorgde werd opgeschroefd.
Kleine stukjes lopen ging bijna niet meer. Er kwam een rolstoel in huis. Zelf eten en drinken werd ook lastiger. Lichamelijke verzorging nog redelijk, maar ik merkte dat ze ook daarbij meer geholpen moest worden. Medio 2016 besloot ik wederom te stoppen met werken en definitief voor Annet te gaan zorgen.

Het waren mooie jaren. Achteraf de mooiste.

Ik stond inmiddels voor meer dan 30 uur per week op papier. Voor een persoonsgebonden budget is dat zeer veel. De jaren die volgden kenden hoogte- en dieptepunten. Vanwege Annet’s enorme wilskracht en doorzettingsvermogen wist ik mij soms geen raad. Het leverde regelmatig zeer heftige discussies op waarbij ik nietsontziend te werk moest gaan om haar te bedwingen. Toch voelde ik dat sterker werd. Het leek alsof Annet mij klaar stoomde voor de toekomst.

Ik begon met hardlopen. Dat gaf veel voldoening. Mijn interesse voor het onderzoek naar, en de behandeling van MS werd groter.
Ik bedacht acties om geld op te halen voor het goede doel. Op sociale media publiceerde ik regelmatig verhalen over ons dagelijkse leven. Het werd goed ontvangen. Mijn netwerk breidde zich uit.

Ondanks Annet’s ziekte ging het zeer goed met ons. In oktober 2017 werd ons gezin uitgebreid met een zwerfhond uit Spanje. Ik vond het maar niets aangezien het beest, dat luisterde naar de naam Fido, 3 keer per dag uit moest. Het mormel wist mijn hart echter snel te veroveren. Aan Sarah-Anna hadden we geen kind meer. Ze was na 8 jaar eindelijk zindelijk en deed het zeer goed op school. Van haar beperkingen merkten we weinig. Het waren mooie jaren. Achteraf de mooiste.

Het kwam er niet van.

Na de zomervakantie van 2018 werd ons huis verbouwd. Er kwam een slaap- en badkamer op de begane grond. De zorg voor Annet was inmiddels zo intensief dat ik genoodzaakt was extra zorg in te kopen. 2 keer per dag kwamen er verzorgers langs om haar te wassen, douchen, aan te kleden, tanden te poetsen, haren te kammen, nagels te knippen, enzovoort. Eten en drinken kreeg ze van mij. De verbouwing en de extra zorgverlening gaven mij lucht. Annet was volledig afhankelijk geworden.

Eind april 2019 besloot ze dat ze er klaar mee was. Ze wilde niet nog zieker worden. De medicatie die ze in de afgelopen jaren voorgeschreven had gekregen hadden niet de gewenste uitwerking. Annet wilde een stamceltransplantatie. Het kon. Een kliniek in Mexico gaf haar een kans van 65 tot 70% de ziekte volledig af te remmen. Een laatste redmiddel. We grepen het met beide handen aan. In Nederland werd deze behandeling met argusogen bekeken en daarom niet vergoed. Ik zette alles op alles om het benodigde bedrag (€ 65.000,=) bij elkaar te krijgen. Eind augustus 2019 hadden we met verschillende acties € 30.000,= bij elkaar weten te krijgen. Het was de bedoeling om in december te gaan vliegen.

Het kwam er niet van. De afgelopen jaren had Annet meerdere malen in het ziekenhuis gelegen vanwege complicaties, zoals de griep en een stafylokokken infectie. Woensdag 4 september gaf ze aan dat het slecht met haar ging. Ze was te verzwakt om langer thuis te blijven. Ze wilde naar het ziekenhuis voor een PEG-sonde.
Ze woog nog 47 kilo.

Ze hield woord en bleef in leven.

Op vrijdag 6 september werd de buiksonde aangebracht. Zaterdag rond een uur of zes ‘s avonds werd ik gebeld. Het was een verpleegster. Het ging slecht met Annet. Samen met Sarah-Anna spoedde ik mij naar het ziekenhuis. Schoonvader Hans was daar al. Die had het gevoeld. Dat is een vader/dochter ding. Daar kom je niet tussen.

Annet had niet meer de kracht om het slijm, waar ze regelmatig last van had, op te hoesten. Ze had een zuurstofmasker op. Hans en ik werden apart genomen. Ons werd meegedeeld dat Annet waarschijnlijk het einde van de dag niet zou halen. Hans en ik keken elkaar aan. Tranen vloeiden. We hadden elkaar niets te zeggen. We wisten het. Toen ik Annet vertelde wat er aan de hand was stak ze een middelvinger op naar de dienstdoende arts. Ze begon te praten. Ik deed haar zuurstofmasker af: “Doe es normaal zeg. Ik ben 46 jaar! Ik heb nog zoveel te doen. Ik ga nog niet hoor”

Annet verhuisde naar een grotere kamer zodat Sarah-Anna en ik bij haar konden slapen. Met haar onverzettelijkheid kreeg ze het zelfs voor elkaar Fido bij ons te laten slapen. De beveiliging kneep een oogje toe toen ik het beest naar binnen smokkelde. Annet had opnieuw iedereen om haar vinger gewonden. Ze hield woord en bleef in leven.

Ze keek me aan. Haar lippen bewogen...

Op maandag 8 september had ze een goede dag. De artsen besloten haar sondevoeding te geven. Dat ging goed. Hans en ik keken elkaar aan. Zou het dan toch? We besloten dat Sarah-Anna niet langer in het ziekenhuis hoefde te slapen. Ze ging met mijn schoonouders mee. Fido had het strijdtoneel allang verlaten. Een verpleegster had mij vriendelijk doch zeer dwingend gevraagd het mormel thuis te laten. Annet was daar niet blij mee.

De hoop werd spoedig de grond in geboord. Dinsdag stegen haar ontstekingswaarden. Het zuurstof in haar bloed werd lager. Ze kreeg antibiotica. Woensdag ging haar toestand langzaam verder achteruit. Familie en vrienden waren inmiddels opgetrommeld. Annet’s broer, schoonzus en hun dochter sliepen ook bij mijn schoonouders. Donderdagmorgen werd ik rond een uur of 7 wakker. Er stond een verpleegster bij haar bed. Ze keek zorgelijk. Het zuurstof in haar bloed was te laag. Ze kreeg het niet meer omhoog.
Annet werd wakker. Ze keek me aan. Haar lippen bewogen. Ze zei: “Ik ga het niet redden”

Het begin van mijn verdriet was het einde van haar leven...

Net na drieën die middag brachten we haar naar ‘t Huis van Heden. Een huis in het bos waar je de mogelijkheid krijgt rustig in te slapen. Familie en vrienden kwamen langs. Annet’s te korte leven liep op zijn eind.

Vrijdagmorgen 13 september werd ik naast haar wakker. Fido sliep aan ons voeteneind. Ze ademde nog. Verder kreeg ik geen reactie meer. Geen lachje, geen kneepje, geen oogopslag. Om 7 minuten over 4 die middag blies ze haar laatste adem uit. Ik was alleen met haar toen het gebeurde. Zag en voelde haar gaan. Het begin van mijn verdriet was het einde van haar leven.

Dag lieve strijder... het ga je goed.

Ronald Witteveen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

  • Cathérine Flamingo schreef:

    Beste Ronald,

    Heel veel respect om jullie liefdevolle, dappere stijd tegen het MS monster, te delen! Heel veel sterkte om samen het grote verlies te verwerken.

    Warme groet van een medeMS-srijder,⚘

  • Marielle Kafoe schreef:

    Soms weet je niet wat je moet schrijven. Je verhaal is zo herkenbaar. Oo vele fronten. Wij hebben het geluk gehad dat we naar Rusland konden. Het maakt me zo machteloos en boos. Je lieve vrouw is overleden. Terwijl onze slimme dokters er iets aan hadden kunnen doen. Stamceltherapie mogelijk maken voor iedereen.
    Ik wens jullie heel veel kracht om dit grote verlies samen te verwerken.

    Veel liefs
    Marielle

  • Marjan schreef:

    Ik staar na het lezen van jouw rake woorden naar dit tekstvak terwijl een traan over mijn wang biggelt. Wie kan ontsnappen aan dit verdriet …
    Zo dapper.

  • Ruud van Balkom schreef:

    Lieve Ronald ik heb jullie maar heel kort mee gemaakt en vergeet niet die emoties bij mij tijdens de sponsor loop in Emmen. Uit alle delen van het land waren wij aanwezig stuk voor stuk fitte mensen. Dan is het verschil zo groot ten opzichte van wat jullie als gezin hebben meegemaakt ik heb daar diep respect voor. Maar het verhaal wat jij voor Annet hebt verwoord is zo lief en geeft blijk van de liefde bij jullie. Hou de herinnering in je hart en ga verder met jullie dochter die heeft nu heel veel liefde nodig maar daar twijfel ik bij jou niet aan. Groeten van uit mijn hart ❤️

  • Carla van der Zee schreef:

    Lieve Ronald,

    Respect,waardering, ontroering, verdriet, medeleven….

    Met tranen in mijn ogen jullie verhaal gelezen. Een diepe buiging, bewondering hoe jij en natuurlijk jullie als gezin dit hebben meegemaakt en samen hebben gestreden. Helaas kwam de behandeling te laat voor jouw vrouw, wat een sterke vrouw, zo lees ik het in jouw verhalen. Een mooie, lieve, spontane en fantastische moeder en de liefde van jouw leven. Wat een mooie ontroerende woorden, daar zal zij trots op zijn. Trots op alles wat jij voor haar hebt gedaan, mooi en sterk gezin!

    Dan nu het gemis. Weet dat deze liefdevolle momenten en herinneringen blijven bestaan en dat ze op ieder willekeurig moment laat zien dat ze nog steeds bij jullie is (klinkt gek, misschien weet je nog dat ik best een zwart/wit denker, nuchter persoon ben, maar deze ervaring van het bestaan na de dood ervaar ik nog iedere dag en dat voelt heel fijn!)

    Lieve Ronald, jaren hebben we geen contact met elkaar, na de hotelschool valt ieder in zijn/haar eigen leven. Ik wil je nogmaals zeggen, diep respect voor alles wat je hebt gedaan, de keuzes die je hebt gemaakt en de kracht die je hebt om door te zetten om de behandeling van MS verder te willen brengen. Echt TOP.

    Ik wens jou, je dochter en natuurlijk jullie vrienden en familie veel kracht om dit verlies te dragen. Het zal niet makkelijk zijn maar weet Zij heeft niets liever dat je probeert te genieten van de kleine dingen in het leven, jouw verdriet is begonnen toen haar leven eindigde. Weet dat verdriet wordt straks een verdriet die draagbaar is en waar je trots op kan zijn, iedere dag weer.

    Sterkte!

    Knuffel Carla

  • Ilja schreef:

    , Ik heb zelf 20 jaar ms. Ik hoop dat er voor mij en de mijnen nog minstens 20 jaar bij komen. Ronald, respect voor jou(w) zorg en erg om je geliefde te moeten missen. Ik hoop dat mijn ziekte niet zo hard loopt als bij Annette. Ilja

  • Kirsten schreef:

    Woorden schieten mij tekort.
    Ik heb groot respect voor jullie strijdlust en doorzettingsvermogen. Heel veel sterkte en succes voor de toekomst en met het verwerken van dit grote verlies.

    Kirsten… In november 2018 heb ik een stamceltransplantatie gehad in India.
    Ik hoop dat deze behandeling binnenkort door de zorgverzekeraar vergoed wordt zodat geen tijd en energie hoeft verspilt te worden om een kans op een menswaardig leven te krijgen. MS-patiënten en familie hebben het al zwaar genoeg.

  • richard schreef:

    ik heb het niet snel maar na het lezen toch vochtige ogen
    respect

  • Diana schreef:

    Wat een mooi emotioneel verhaal, diep respect en bewondering heb ik voor jullie

  • Roely schreef:

    Tranen in mijn ogen

  • Naomi Reiman schreef:

    Wat een strijder diep respect voor Annet en uiteraard voor jou! Met tranen in m’n ogen heb ik jou verhaal gelezen
    Sterkte van een mede MSer

  • René de Jager schreef:

    Hoe bijzonder is deze gebeurtenis in een wereld waar alles in een duizelingwekkende snelheid door gaat.
    Zo verdrietig en zo intens, misschien daardoor op een vreemde manier ook mooi.
    Mooi wat je voor haar en jullie kleine doet en hebt gedaan, het maakt jouw leven zeer de moeite waard.

  • Petra Tessels schreef:

    Respect!!

  • Eefje schreef:

    Zeer ontroerend….
    En respect voor wat je allemaal gedaan heb…

    Eefje..ik heb al 23 jaar ms. Gelukkig aardig stabiel..

  • Ingrid van Dongen-Schouten schreef:

    Enorm veel respect voor Annet, voor het dragen van haar ziekte, haar kracht om door te gaan, het leven niet los te willen laten.En voor jou , als trouwe, liefdevolle echtgenoot en mantelzorger.
    Sterkte met het dragen van dit grote verlies.

    Ingrid van Dongen
    (Ook MS patiënt)

  • Danielle schreef:

    Diep respect voor de moed en strijdlust van Annet en voor jouw liefde en zorgzaamheid voor haar!

  • Karin timmermans schreef:

    Zo sterk van je wat je hebt gedaan! Veel respect van karin timmermans (MS patiënt)

  • MS & Seks

    MS & seks. Er zijn inmiddels genoeg folders en brochures met informatie. Maar hoe ervaart men persoonlijk het onderwerp 'Seks'? We vroegen het onze lezers en er kw... › Lees meer

    Van diagnose tot schrijver!

    René vertelt ons over zijn diagnose MS. Hoe hij langzaam leert omgaan met zijn beperkingen. Helaas kan hij zijn oude functie niet meer uitoef... › Lees meer